NOWOŚCI!

Mapy

 Mapa zagospodarowania wód zaliczonych do kopalin w Polsce

Mapa udokumentowanych złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin

 

Mapa uzdrowisk w Polsce

 

 

Wody lecznicze

Fot.1. Tabliczka informacyjna ujęcia Henryk w Wysowej-ZdrojuZgodnie z ustawą prawo geologiczne i górnicze wodami leczniczymi określa się obecnie wody podziemne nie zanieczyszczone pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, odznaczające się naturalną zmiennością cech fizycznych i chemicznych o zawartości rozpuszczonych składników mineralnych stałych nie mniej niż 1000 mg/dm3 lub jednego z wymienionych poniżej składników: jonu żelazawego – nie mniej niż 10 mg/dm3, jonu fluorkowego – nie mniej niż 2 mg/dm3, jonu jodkowego – nie mniej niż 1 mg/dm3, siarki dwuwartościowej – nie mniej niż 1 mg/dm3, kwasu metakrzemowego – nie mniej niż 70 mg/dm3, radonu – nie mniej niż 74 Bq/dm3 i dwutlenku węgla niezwiązanego – nie mniej niż 250 mg/dm3

 Występowanie

Wody podziemne charakteryzujące się mineralizacją wynoszącą co najmniej 1,0 g/dm3 lub zawartością składników swoistych w stężeniach przyjętych dla wód leczniczych występują niemal na całym obszarze Polski, z wyłączeniem wschodniej części platformy prekambryjskiej (rejon wisznicki), paleozoicznego cokołu Gór Świętokrzyskich, pienińskiego pasa skałkowego oraz Tatr. Obszary Sudetów i bloku przedsudeckiego, a także północno-wschodniej części platformy prekambryjskiej (rejony augustowski i białowieski) są słabo rozpoznane, lecz uważane są za perspektywiczne. Przy poszukiwaniu i rozpoznawaniu wód leczniczych należy wziąć również pod uwagę, że ich wysoka mineralizacja lub zawartość składników swoistych stwierdzone na podstawie wstępnych badań nie są wyłącznymi warunkami kwalifikującymi te wody do użytkowania w lecznictwie uzdrowiskowym. Decydują o tym dopiero wielokrotnie badania laboratoryjne prowadzone w okresie nie krótszym niż 3 lata. Przed ich wykonaniem wody mogą być określane jako potencjalnie lecznicze (Felter i in. 2016)


Typy wód leczniczych

Zmienność budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych powoduje znaczne zróżnicowanie składu chemicznego wód leczniczych. W związku z tym wyróżniamy główne typy chemiczne wód:
  i typy chemiczne wód wynikające z zawartości składników swoistych:
Osobną grupą wód leczniczych są:
 

 

Wykorzystanie

Wody lecznicze stosowane w balneoterapii powinny posiadać właściwości wymienione w ustawie Prawo geologiczne i górnicze z 2011 r., tj. charakteryzować się brakiem zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych, naturalną zmiennością cech fizycznych i chemicznych oraz odpowiednią mineralizacją i/lub zawartością co najmniej jednego ze składników swoistych: dwuwartościowego żelaza, fluorków, jodków, dwuwartościowej siarki, kwasu metakrzemowego, radonu lub dwutlenku węgla. Fot.2 Pieniawa Chopina w Dusznikach-Zdroju

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13.04.2006 r. w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów oceny oraz świadectwa potwierdzającego te właściwości, cechą swoistą wód leczniczych jest również ich temperatura wynosząca na wypływie z ujęcia co najmniej 20°C. Dodatkowo wody takie powinny posiadać świadectwo potwierdzające ich właściwości lecznicze, wydane na podstawie udokumentowanych badań prowadzonych przez okres co najmniej 3 lat, określające aktualną kwalifikację balneochemiczną wód oraz wskazujące właściwy sposób wykorzystania ich w zabiegach. Do celów balneoterapeutycznych najczęściej wykorzystuje się szczawy, wody chlorkowe, siarczanowe i siarczkowe, radonowe, zarówno chłodne, jak i termalne, o mineralizacji do 80 g/dm3  (Felter i in. 2016).