NOWOŚCI!

Mapy

 Mapa zagospodarowania wód zaliczonych do kopalin w Polsce

 

Mapa udokumentowanych złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin

 

Mapa uzdrowisk w Polsce

 

 

Atlasy geotermalne

 

 

 

 
 
 
 

Definicje

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W X Z Y

Wprowadź szukaną frazę:
test
 
Badania fizykochemiczne wody prowadzone w celu ustalenia jej właściwości leczniczych. Zależnie od zakresu badanych składników wyróżnia się kilka rodzajów analiz chemicznych balneologicznych - orientacyjne, małe, duże, kontrolne.
[Słownik hydrogeologiczny. PIG Warszawa 2002]
 
Analiza wykonywana w ciągu trzech pierwszych lat eksploatacji wodyleczniczej, łącznie z pomiarami i obserwacjami hydrogologicznymi.
[Słownik hydrogeologiczny. PIG Warszawa 2002]

 
Analiza wykonywana w celu prowadzenia obserwacji zmian, jakie zachodzą w składzie chemicznym i cechach fizycznych wody podczas eksploatacji jej złoża. Częstotliwość wykonywania zależy od przebiegu zachodzących zmian w czasie. Obejmuje najczęściej oznaczenia podstawowych cech fizykochemicznych wody decydujących o jej właściwościach leczniczych.
[Słownik hydrogeologiczny. PIG Warszawa 2002]
 
Analiza stanowiąca podstawę pełnej charakterystyki wody leczniczej. Obejmuje oznaczenie ważniejszych cech fizycznych wszystkich składników głównych (makroskładników) oraz gazów i mikroskładników, które decydują o przynależności wody do danej grupy wód swoistych.
[Słownik hydrogeologiczny. PIG Warszawa 2002]
 
Analiza stanowiąca podstawę wstepnej charakterystyki wody napotkanej w nierozpoznanym terenie lub poziomie wodonosnym. Pozwala na zaliczenie wody do odpowiedniej grupy klasyfikacyjnej i okreslenie cech swoistych.
[Słownik hydrogeologiczny. PIG Warszawa 2002]
 
Wznoszący (wstępujący) ruch wody podziemnej (często z dużej głębokości) w środowisku skalnym pod wpływem różnicy wysokości hydraulicznych (zazwyczaj poprzez strefy dyslokacyjne)
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Dział medycyny, nauka zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych wykorzystywanych do kąpieli i picia oraz peloidów, a także współdziałających czynników środowiskowych (np. klimatycznych).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Dział medycyny zajmujący się leczeniem różnych schorzeń i rehabilitacją – przywracaniem choremu sprawności fizycznej przy zastosowaniu wód leczniczych, gazów naturalnych i mułów organicznych (peloterapia).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Porównanie wielkości zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych ze stanem ich zagospodarowania, w celu wskazania istniejących w obszarze bilansowym albo w jednostce bilansowej rezerw lub deficytu zasobów wód podziemnych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Rodzaj nieodwodnionego torfu o dużym stopniu przetworzenia przez bakterie humifikujące, stosowany w balneologii, najczęściej w formie kąpieli i okładów. Zwykle do zabiegów leczniczych stosuje się tzw. pastę borowinową, która powstaje w wyniku rozdrobnienia i uwodnienia borowiny.
[na postawie http://pl.wikipedia.org/wiki/Borowina_%28torf%29]
 
Rodzaj silnie zmineralizowanej borowiny, która zawiera zazwyczaj 75% części mineralnych i 25% części organicznych, które w złożu nie muszą być rozmieszczone regularnie (dla celów leczniczych dopuszczalna jest proporcja 50% do 50%). Borowina ta powstaje w pojeziernych nieckach, zarośniętych korytach rzek lub innych miejscach, w których woda nanosi składniki mineralne.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Borowina zawierająca 90-95% części organicznych. Występuje w obniżeniach terenu zalanych wodą, charakteryzujących się  zmiennością warunków wodnych (polegającą na okresowych zmianach poziomu wody lub jej braku) oraz zwiększonym dopływem wody z nanoszeniem związków nieorganicznych.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Rodzaj mało zmineralizowanej borowiny tworzącej się ponad poziomem wód gruntowych, która zawiera co najmniej 95% części organicznych i nie więcej niż 5% części nieorganicznych.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
 
Cena systemowa pakietu natychmiastowego jest ceną referencyjną dla handlu kontraktami finansowymi na energię.
[słownik.cire.pl]
 
Ilość ciepła, jaka wydziela się podczas spalania izobarycznego 1 kg paliwa stałego lub ciekłego albo 1 m3 paliwa gazowego, jeśli spalanie było zupełne i całkowite, spalane substancje miały temperaturę normalną 273 K (0°C), produkty spalania oddały taką ilość ciepła, że również mają temperaturę normalną i cała para wodna zawarta w spalinach uległa skropleniu.
[słownik.cire.pl]
 
Ciepłownia która najczęściej działa w systemie dwóch otworów, tzw. dubletu (lub ich wielokrotności). Otwory znajdują się w odległości około 1 kilometra. Jeden z nich jest otworem eksploatacyjnym (szyb czerpalny), drugi zaś chłonnym (szyb zrzutowy). Gorąca woda wypływa ze złoża otworem eksploatacyjnym, przepływa rurami do wymiennika ciepła, gdzie oddaje energię cieplną do obiegu zasilającego sieć ciepłowniczą. Woda ochłodzona przepływa do otworu chłonnego, którym powraca do tego samego zbiornika geotermalnego, gdzie ulega powtórnemu ogrzaniu. Odległość pomiędzy otworem chłonnym i eksploatacyjnym powinna być tak dobrana, aby chłodna woda wtłoczona do złoża nagrzała się do pierwotnej temperatury wody gorącej. Pozyskiwana z otworu eksploatacyjnego gorąca woda przepływa przez wymiennik ciepła, oddając w nim ciepło do czynnika obiegowego siłowni, np. wody technicznej, która to służy do ogrzewania obiektów użytkowników.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Dział energetyki zajmujący się przemysłowym wytwarzaniem, przesyłaniem oraz wykorzystywaniem ciepła do celów technologicznych i do ogrzewania.
[słownik.cire.pl]
 
Ciśnienie w warstwie wodonośnej przykrytej utworami nieprzepuszczalnymi, wynikające z różnicy wysokości występowania zwierciadła wody w obszarze zasilającym zbiornik wód podziemnych, spągu utworów napinających (nieprzepuszczalnych) oraz położenia powierzchni terenu w miejscu wiercenia studni, powodujące wypływ wody ponad tę powierzchnię. Jednostki: N/m2, Pa lub m.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Dodatkowe ciśnienie uzupełniające ciśnienie hydrostatyczne, wywierane na szkielet skalny przez wodę lub inny płyn w ruchu. W warstwach wodonośnych prędkość wody jest bardzo mała, dlatego ciśnienie dynamiczne jest pomijane. Jednostki: N/m2, Pa lub m.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Ciśnienie wywierane przez płyn w spoczynku na otaczające środowisko, np. szkielet skalny. Jednostki: N/m2, Pa lub m.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
 
Ciśnienie wody podziemnej w warstwie o zwierciadle napiętym powodujące podniesienie się zwierciadła wody po odwierceniu studni, nie osiągające powierzchni terenu. Jednostki: N/m2, Pa lub m.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
[1]
Wielkość obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej w jednostce hydrogeologicznej, wywołanego współdziałaniem eksploatowanych ujęć lub systemów odwadniających.
[2]
Średnia wielkość obniżenia statycznego zwierciadła wody podziemnej w obrębie jednostki hydrogeologicznej, powstałego pod wpływem eksploatacji wody podziemnej za pomocą większej liczby ujęć (bez uwzględniania depresji w samych ujęciach – studniach).
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Wielkość obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej wyrażonego wartością izolinii depresji obejmującej wszystkie współdziałające otwory eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
 
Obniżenie, wgłębienie w powierzchni zwierciadła wody podziemnej wywołane pompowaniem lub wymuszone obniżeniem stanów wody na granicach warstwy, parowaniem, itp. Depresja wyraża się różnicą stanów zwierciadła statycznego i zwierciadła dynamicznego.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Zbiór dokumentów przedstawiających wyniki badań warunków hydrogeologicznych określonego obszaru dla określonych celów praktycznych.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Okresy w ciągu dnia kiedy konsumpcja energii jest najniższa; typowo noce i weekendy.
[słownik.cire.pl]
 
To ilość energii cieplnej zmagazynowanej w skorupie ziemskiej na głębokości do 3 km, odniesiona do średniej temperatury rocznej na powierzchni terenu, wyrażona w dżulach.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Dwutlenek węgla rozpuszczony w wodzie. Część wolnego dwutlenku węgla ma charakter biernego, zrównoważonego z wodorowęglanami. Pozostała część to dwutlenek węgla agresywny.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
(w inwestycjach OZE) Obliczanie dzisiejszej wartości przyszłej sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży energii lub usług rekreacyjnych.
[słownik.cire.pl]
 
Całokształt różnorodnych działań ekonomicznych, technicznych i organizacyjnych, zmierzających do istotnego obniżenia energochłonności we wszystkich sektorach gospodarki, (a tym samym poprawie produktywności energii pierwotnej), także w sektorze gospodarstw domowych i w sektorze użyteczności publicznej, przejawiających się eliminowaniem marnotrawstwa energii w najbardziej nieefektywnych, a także uciążliwych dla środowiska, procesach wytwarzania i użytkowania paliw i energii, wykorzystaniem nowoczesnych, wysoko efektywnych energetycznie maszyn i urządzeń oraz odnawianych źródeł energii, restrukturyzacją gospodarki i wdrażaniem mechanizmów rynkowych, w tym promocją konkurencji. Najważniejsze efekty działań proefektywnościowych to poprawa pozycji konkurencyjnej krajowych podmiotów gospodarczych wskutek obniżenia składnika kosztu energetycznego w cenie wytwarzanych towarów i usług, wzrost ogólnej efektywności gospodarowania i poprawa warunków życia społeczeństwa.
[słownik.cire.pl]
 
Zjawisko globalnego ocieplenia klimatu spowodowane długotrwałą zwiększoną koncentracją w atmosferze tzw. gazów cieplarnianych (dwutlenek węgla, metan, podtlenek azotu, freony, halony, sześciofluorek siarki i inne; do tej grupy gazów można także zaliczyć parę wodną, której potencjalny wpływ na zjawisko efektu cieplarnianego jest dwukrotnie silniejszy, niż dwutlenku węgla.) Gazy cieplarniane zatrzymują w dolnych warstwach atmosfery znaczną część wypromieniowywanego z Ziemi ciepła (wtórne promieniowanie podczerwone) i emitują je częściowo z powrotem w kierunku powierzchni Ziemi, uniemożliwiając w ten sposób jego całkowitą ucieczkę w przestrzeń kosmiczną. Prowadzi to do podgrzania atmosfery i w konsekwencji powierzchni planety.
[słownik.cire.pl]
 
Procedura lecznicza, w której wykorzystuje się właściwości lecznicze różnych form energii elektrycznej. Poprawia obieg krwi i odżywianie tkanek, hamuje stany zapalne i ułatwia w ten sposób regenerację funkcji ruchowych.
 
Nauka techniczna zajmująca się zagadnieniami przetwarzania, przesyłania, gromadzenia i wykorzystywania różnych rodzajów energii. W zależności od rodzaju energii wyróżnia się: energetykę cieplną (termoenergetyka), energetykę wodną (hydroenergetyka), elektroenergetykę, energetykę jądrową, energetykę wiatrową (aeroenergetyka), energetyka ciepła Ziemi (geotermia).
[słownik.cire.pl]
 
Czerpanie ciepła gorących, podziemnych wód dla celów grzewczych lub produkcji energii elektrycznej. Istnieje także możliwość wykorzystania ciepła zawartego w gorących i suchych skałach, znajdujących się zwłaszcza na terenie anomalii termicznych. Wykorzystując porowatość i naturalne spękania skał można przy pomocy dwu równoległych szybów wprowadzać w miejsce występowania gorących skał wodę zimną i wypompowywać gorącą. W Polsce wody geotermalne wykorzystywane są na cele energetyczne przede wszystki w okolicach Zakopanego, Pyrzyc, Stargardu Szczecińskiego i Żyrardowa. W Piekarach Śląskich odzyskuje się ciepło z wód kopalnianych.
[słownik.cire.pl]
 
Jest to suma energii zawartej w pierwotnych nośnikach energii. Do nośników, które pozyskuje się bezpośrednio z natury, należą:
 węgiel kamienny energetyczny,
 węgiel kamienny koksowy,
 węgiel brunatny,
 ropa naftowa,
 gaz ziemny wysokometanowy,
 gaz ziemny zaazotowany,
 torf dla celów opałowych,
 drewno opałowe,
 paliwa odpadowe stałe roślinne i zwierzęce,
 odpady przemysłowe stałe i ciekłe,
 odpady komunalne,
 inne surowce wykorzystywane do celów energetycznych (np. metanol, etanol),
 energia wody wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej,
 energia wiatru wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej,
 energia słoneczna wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej lub ciepła,
 energia geotermalna wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej lub ciepła.
[słownik.cire.pl]
 
energia wytwarzana w odnawialnych źródłach energii (np. wiatrowych, wodnych czy wykorzystujących biomasę). Pochodząca z nich energia sprzedawana jest na zasadach rynkowych, a obrotowi (na Towarowej Giełdzie Energii S.A. bądź w ramach umów dwustronnych) poddane są tzw. świadectwa pochodzenia (certyfikaty) potwierdzające naturę wyprodukowania energii. Firmy sprzedające energię elektryczną odbiorcom końcowym (zakłady energetyczne i przedsiębiorstwa obrotu energią) muszą wykazać się odpowiednią liczbą posiadanych świadectw pochodzenia energii proporcjonalną do ilości sprzedawanej energii.
[słownik.cire.pl]
 
Leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka różnymi bodźcami fizycznymi, w tym temperaturą, światłem, ultradźwiękami, polem elektromagnetycznym, prądem elektrycznym. Jedna z metod fizjoterapii.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
 
Procedura lecznicza, w której wykorzystuje się działanie promieniowania elektromagnetycznego na organizm. Stosuje się ją do poprawy stanu zdrowotnego, leczenia schorzeń i stanów patologicznych, a także do regeneracji i odnowy funkcji organizmu.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Gmina, której całemu obszarowi lub jego części został nadany status uzdrowiska, w trybie określonym w ustawie  z dnia 28.07.2005 r.. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, późn. zm.
[na podstawie ustawy z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
(pojęcie często stosowane w obrocie surowcami i energią)Transakcja zawarta na rynku instrumentów pochodnych – rynku terminowym, zmierzająca do osiągnięcia przeciwnego skutku niż rezultaty kontraktu na rynku aktywów bazowych; obie transakcje zawierane są na ten sam instrument finansowy lub towar, zajmując przeciwstawne pozycje. Mają one na celu zmniejszenie do minimum strat i zabezpieczenie przed ryzykiem. Zmiany jednego rynku równoważą zmiany przeciwne innego i w ten sposób pozycja globalna inwestora pozostaje na nie zmienionym poziomie, niezależnie od fluktuacji stopy oprocentowania, kursu waluty, kursu akcji, ceny towaru, indeksu akcji itp. Uczestnik takiej operacji zakłada, że ewentualne straty, jakie poniesie w momencie dokonywania transakcji, zostaną mu w całości lub w dużym stopniu pokryte przez zysk w ustalonym terminie odsprzedaży tych walorów; działanie takie może przebiegać również w odwrotnym kierunku; zysk w momencie kupna zostanie skompensowany przez stratę w terminie sprzedaży. Hedging zwykle odnosi się do kontraktów towarowych, dewizowych i finansowych. Działania podejmowane w ramach operacji asekuracyjnych – hedgingu, można podzielić na trzy grupy:
 1) dostosowanie strumieni finansowych (wpływów i wydatków) oraz rzeczowych do oczekiwanej zmiany kursu;
 2) zawieranie transakcji terminowych (ang. financial futures),
 3) równoważenie pozycji bilansowych wystawionych na ryzyko konwersji – pozycjami „ze znakiem przeciwnym”, tak aby ewentualna strata na jednych była skompensowana zyskiem na innych.
[słownik.cire.pl]
 
Wnikanie, wlewanie, wdzieranie się wód o wysokiej mineralizacji pochodzących z morza lub z głębszych poziomów wodonośnych do wód podziemnych słodkich.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Zabieg leczniczy stosowany w lecznictwie uzdrowiskowym najczęściej przy schorzeniach górnych i dolnych dróg oddechowych polegający na wdychaniu substancji gazowych, ciekłych albo stałych rozproszonych w powietrzu. - aerozoli albo sprejów.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Część obszaru bilansowego wydzielana ze względu na podobieństwo parametrów hydrogeologicznych lub warunków hydrodynamicznych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Fragment litosfery stanowiący przestrzennie i dynamicznie zdefiniowany system krążenia wód podziemnych, dający się opisać parametrami hydrogeologicznymi poziomów wodonośnych i rozdzielających je utworów półprzepuszczalnych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
 
W = wat (moc)
kW = kilowat (1000 watów)
kWh = kilowatogodzina (energia)
MW = megawat (1000 kW)
MWh = megawatogodzina (1000 kWh)
GW = gigawat (1.000.000 kW)
GWh = gigawatogodzina (1.000.000 kWh)
TW = terawat (1.000.000.000 kW)
TWh = terawatogodzina (1.000.000.000 kWh)
[słownik.cire.pl]
 
Kąpiele w wodach, w których naturalna zawartość CO2 nie powinna być mniejsza od 400 mg/l. W przypadku kąpieli w wodach sztucznie nasycanych CO2 (zwanych kąpielami sztucznymi) nie mniejsza od 750 mg/l.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Kąpiele o działaniu leczniczym odbywające się w wodzie mineralnej lub w wodzie zwykłej z rozpuszczonymi składnikami mineralnymi w postaci np. leczniczych soli, ługów (tzw. sztuczne kąpiele mineralne). Działanie kąpieli jest wynikiem wpływu na organizm samej wody, składników mineralnych, temperatury i trwa nie tylko podczas samych kąpieli, ale również w pewnym okresie czasu po ich odbyciu. Zależnie od składu chemicznego wody wyróżnia się kąpiele solankowe, kwasowęglowe, siarczkowe (siarczane). Stosuje się kąpiele indywidualne (wannowe) oraz zbiorowe (w basenie).
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Leczenie różnymi formami wysiłku fizycznego, o odpowiednio dobranej dla chorego formie i intensywności, stosowane m.in. w usprawnianiu narządu ruchu, chorobach układu krążenia, otyłości Jest jedną z form kinezyterapii.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Metoda leczenia oparta na wykorzystaniu warunków klimatycznych ze szczególnym uwzględnieniem temperatury i ruchu powietrza, jego wilgotności, promieniowania słonecznego oraz innych specyficznych czynników środowiska.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Organ międzyresortowy powołany w 1953 r. przy ówczesnym Prezesie Centralnego Urzędu Geologii, obecnie działa przy Głównym Geologu Kraju jako organ Ministerstwa Środowiska. Rozpatruje i opiniuje m.in. projekty i dokumentacje hydrogeologiczne przed ich zatwierdzeniem/przyjęciem.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. autorów]
 
Decyzja administracyjna, pozwolenie, zezwolenie na wyłączność poszukiwania, rozpoznawania lub wydobywania oznaczonej kopaliny w celu odniesienia określonej korzyści.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
 
Kontrakt zawarty w formule "take or pay" oznacza konieczność systematycznego odbioru, umownie określonych ilości np. gazu, pod rygorem płacenia kar. Umowa taka nie przewiduje możliwości zagospodarowywania ewentualnych nadwyżek odebranego gazu, na przykład w przypadku gwałtownego spadku zapotrzebowania, poprzez jego reeksport lub odsprzedaż.
[słownik.cire.pl]
 
Koszt - jest to wyrażone w pieniądzu celowe zużycie rzeczowego majątku trwałego i obrotowego, wartości materialnych i prawnych, usług obcych, wynagrodzenia pracowników oraz niektóre płatności, np. ubezpieczenia społeczne, opłaty stanowiące koszty umowne, związane z normalną działalnością jednostki gospodarczej w danym okresie. Ponoszone przez jednostkę gospodarczą koszty mogą być klasyfikowane wg następujących kryteriów:
 rodzajów,
 rodzajów działalności, faz działalności,
 miejsc powstawania,
 nośników kosztów (układzie przedmiotowym),
 sposobu odnoszenia kosztów na wytwarzane produkty (bezpośrednie i pośrednie),
 zależności kosztów od rozmiarów działalności (stałe i zmienne),
 ośrodków odpowiedzialności.
[słownik.cire.pl]
 
Kuracja wodami leczniczymi stosowana w lecznictwie uzdrowiskowym. Polega na przyjmowaniu określonej objętości wody od 1 do 3 razy dziennie, zgodnie z zaleceniami lekarza.  Kuracja pitna wpływa na organizm dzięki składowi chemicznemu, ilości wody oraz temperaturze jej podawania.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Zorganizowaną działalność polegającą na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, prowadzoną w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego albo poza uzdrowiskiem w szpitalach i sanatoriach znajdujących się w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych, przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak właściwości naturalnych surowców leczniczych i właściwości lecznicze klimatu, a także przy zastosowaniu zabiegów fizykalnych.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Podstawowa cecha chemiczna wody określana w badaniach hydrogeochemicznych, m.in. przy ocenie jakości wody i różnego rodzaju klasyfikacjach wód. Oblicza się ją sumując stężenia wszystkich mineralnych składników wody. Przybliżonymi miarami mineralizacji wody mogą być sucha pozostałość, suma rozpuszczonych substancji stałych, przewodność elektrolityczna właściwa. Mineralizacja wody jest wyrażana w mg/dm3 lub g/dm3.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]

 
Obliczana jako suma stężeń wszystkich mineralnych składników wody. Minimalne oznaczenia to: makroskładniki, mineralne formy azotu (jon azotanowy i amonowy) oraz jony żelaza (jon żelazawy i żelazowy). Jednostki: mg/dm3, g/dm3.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Ilość energii dostarczana w jednostce czasu, mierzona w watach (W) lub jednostkach pochodnych - kilowatach (kW), megawatach (MW), gigawatach (GW)
[słownik.cire.pl]
 
Jest to moc osiągalna pomniejszona o ubytki na remonty planowe, ubytki okresowe, eksploatacyjne i losowe.
[słownik.cire.pl]
 
System cyklicznych (powtarzalnych) obserwacji i pomiarów oraz ocen i prognoz ilości oraz właściwości fizyczno-chemicznych wód podziemnych, prowadzonych w otoczeniu ujęcia, umożliwiający wczesne ostrzeganie o pojawiającym się zagrożeniu degradacji ilościowej i jakościowej eksploatowanych wód podziemnych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Gazy lecznicze oraz kopaliny lecznicze, w tym wody lecznicze i peloidy, których właściwości lecznicze zostały potwierdzone na zasadach określonych w ustawie z dnia 28.07.2005 r.. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, późn. zm.
[na podstawie ustawy z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Źródło, które nie wykorzystuje w procesie przetwarzania, spalania organicznych paliw kopalnych. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie odnawialne źródła energii, jak również energię nuklearną. Rozwój wykorzystania niekonwencjonalnych źródeł energii jest zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju kraju i powinien, zgodnie z ustawą - Prawo energetyczne, być uwzględniany w założeniach polityki energetycznej państwa oraz w planach rozwoju przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem i dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej.
[słownik.cire.pl]
 
Jednostka hydrogeologiczna, wytypowana w celu ustalenia zasobów odnawialnych i zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych wraz z oceną stopnia ich zagospodarowania.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]

 
[1]
Przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji.
[2]
Przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest upoważniony do wydobywania kopaliny objętej koncesją.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]

 
Fragment zbiornika wód podziemnych ograniczony zasięgiem spływu wód podziemnych do ujęcia, w obrębie którego formuje się co najmniej połowa zasobów eksploatacyjnych tego ujęcia.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię słoneczną występującą w rozmaitych postaciach, w szczególności promieniowania słonecznego, energii wiatru, czy biomasy, a także energię kinetyczną płynącej wody i wewnętrzne ciepło Ziemi. Do cech charakterystycznych OZE należy przede wszystkim to, że: są praktycznie niewyczerpalne, ich zasoby uzupełniane są nieustannie w procesach naturalnych, mogą dostarczać energii we wszystkich formach (cieplna, elektryczna, paliwa silnikowe), koszt paliwa (wiatr, woda, energia słoneczna, czy ciepło Ziemi) jest zerowy, z reguły nie zanieczyszczają środowiska, ich dostępność nie jest jednakowa w skali globalnej, występują jednak niemal wszędzie. Przy obecnym poziomie cywilizacji technicznej za odnawialne źródło energii można w pewnym sensie uznać także tę część odpadów komunalnych i przemysłowych, która nadaje się do energetycznego przetworzenia, zwłaszcza tworzywa sztuczne.
[słownik.cire.pl]
 
Kontrakt warunkowy dający nabywcy prawo do kupna (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) ustalonej ilości energii po wcześniej ustalonej cenie w określonym terminie oraz miejscu.
[słownik.cire.pl]
 
Dokument zawierający charakterystykę wyodrębnionego obszaru pod względem możliwości uznania go za uzdrowisko albo obszar ochrony uzdrowiskowej, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych na tym obszarze naturalnych surowców leczniczych i klimatu.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Opłata przesyłowa obejmuje koszty przesłania energii z ciepłowni do odbiorcy. Opłata ta zawiera składnik stały i składnik zmienny. Składnik zmienny zależy od ilości zużytej energii, wiadomo bowiem, że czym więcej energii należy przesłać tym większy jest koszt tego przesyłu. Składnik stały z kolei płacimy niezależnie od zużytej energii, dlatego nawet gdy nie zużyjemy w ogóle energii  to i tak zapłacimy pewną opłatę przesyłową. Wytłumaczenie opisywanej sytuacji jest proste: gdy nie zużywamy energii  to wszystkie linie przesyłowe i ciepłownie są w stałej gotowości by dla nas tą energię wyprodukować i przesłać. Wystarczy, że w dowolnej chwili np. włączymy ogrzewanie  i już możemy z niego korzystać. Składnik stały opłaty przesyłowej to opłata właśnie za tą natychmiastową gotowość do dostawy energii.
[słownik.cire.pl]
 
(w znaczeniu produkcji energii cieplnej) Oszczędności skali (ang. economies of scale) - efekt skali, odnosi się do zjawiska polegającego na tym, że przeciętny koszt na jednostkę produkcji zmniejsza się wraz ze wzrostem skali czy wielkości produkcji danego przedsiębiorstwa. Analogicznie zjawisko odwrotne nieoszczędności skali pojawia się, gdy przeciętny jednostkowy koszt produkcji rośnie po przekroczeniu pewnego poziomu produkcji. W punkcie, w którym przeciętne koszty produkcji są na poziomie minimalnym firma lub zakład osiąga minimalną skalę efektywności produkcji. Skalę maksymalną efektywności produkcji osiąga się w punkcie poprzedzającym pojawienie się nieoszczędności skali, tzn. kiedy jednostkowy koszt produkcji zaczyna rosnąć. Pomiędzy zakresem minimalnym i maksymalnym efektywności skali produkcji mogą także występować stałe dochody ze skali, kiedy przeciętny koszt jednostkowy nie zmienia się przy rosnącym poziomie produkcji.  Minimalna i maksymalna skala produkcji, w relacji do całkowitego popytu lub wielkości rynku ma istotny związek z wielkością i ilością firm w danym sektorze i ze stopniem ich koncentracji.
[słownik.cire.pl]
 
Otwór zlokalizowany w zasięgu oddziaływania ujęcia wód podziemnych posiadającego ustalone zasoby eksploatacyjne, o konstrukcji zbliżonej do innych otworów tego ujęcia, eksploatowany naprzemiennie z tymi otworami i ujmujący wodę z tego samego poziomu wodonośnego oraz eksploatowany przez tego samego właściciela ujęcia.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Otwór wiertniczy zaprojektowany lub wykonany w celu określenia warunków hydrogeologicznych. Ukończony otwór wiertniczy, przygotowany do eksploatacji (produkcji) to studnia.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Otwór wykonany w miejsce otworu likwidowanego lub otworu wyłączonego z eksploatacji w celu prowadzenia obserwacji i badań wód podziemnych.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Naturalne tworzywa organiczno-mineralne, powstałe w wyniku procesów geologicznych, z udziałem wody i mikroorganizmów. Należą do nich borowiny, osady wód nisko zmineralizowanych oraz zmineralizowanych.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Leczenie przy wykorzystaniu borowin, w formie m.in. okładów, zawijań, kąpieli borowinowych. Działanie tych zabiegów polega na przegrzewaniu oraz wpływie leczniczych składników zawartych w borowinie.
[J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Jednostka hydrostratygraficzna, poziom lub zespół poziomów wodonośnych należących do określonej stratygraficznie jednostki: epoki (np. piętro kredowe). W obrębie pietra wodonośnego wyróżnia się poziomy wodonośne. Jeszcze niższymi jednostkami stratyfikacji hydrogeologicznej są warstwa wodonośna i/lub strefa wodonośna.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Cecha utworów skalnych wynikająca z obecności w nich pustek wzajemnie skomunikowanych, dostępnych dla przepływu wody (filtracji). Ilościowowyraża się ją współczynnikiem porowatości. Jednostki: %.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Stosunek objętości przestrzeni porowej czynnej podczas filtracji, do objętości całkowitej skały. Jednostki: %.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
[1]
Warstwa lub zespół warstw wodonośnych wykazujących łączność hydrauliczną.
[2]
W szerokim znaczeniu wodonosiec, zbiorowisko wód podziemnych (w strefie saturacji) pozostające w łączności hydraulicznej, a więc warstwa wodonośna w obrębie utworów warstwowanych lub strefa wodonośna w obrębie utworów szczelinowych lub kawernowych. W węższym znaczeniu używa się pojęcia poziom wodonośny dla oznaczenia jednostki podrzędnej w stosunku do piętra wodonośnego.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
[3]Warstwa lub zespół warstw wodonośnych należących do określonego stratygraficznie kompleksu litologiczno-facjalnego i zawierający w porach, szczelinach i kawernach wolną wodę.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Projektowanie i wykonywanie badań w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a zwłaszcza poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych, określania warunków geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub ujmowania wód podziemnych.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Ustawa z 04.02.1994 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.), stanowiąca regulację prawną działalności górniczej i geologicznej. Głównym przedmiotem tej regulacji jest poszukiwanie i wydobywanie kopalin, dotyczy ona także ochrony innych składników środowiska, w tym wód podziemnych. Prawo geologiczne i górnicze należy traktować jako sektor systemu prawnego ochrony środowiska oraz dział Prawa administracyjnego.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Przyrząd służący do pobierania próbek medium nasycającego skały oraz w wersji rozbudowanej do pomiarów parametrów złożowych badanego odcinka odwiertu. Stosowany w badaniach roponośności i gazonośności skał zbiornikowych oraz głębokich poziomów wodonośnych.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Dokument sporządzany w formie opisowej i graficznej, w którym na podstawie zgromadzonych i zweryfikowanych materiałów archiwalnych zostały określone prace i badania geologiczne.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
 
Obszar, w którym budowa geologiczna i warunki hydrogeologiczne są na tyle jednolite, że występują w nim wody mineralne zbliżonego typu. W Polsce odrębne prowincje wód mineralnych stanowią platforma prekambryjska, platforma paleozoiczna, Sudety i Karpaty.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. Autorów]
 
Podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą (Prawo geologiczne i górnicze – przyp.)
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Przemiana energetyczna – jest to proces technologiczny, w którym jedna postać energii (na ogół nośniki energii pierwotnej) zmienia się na inną, pochodną postać energii.
[słownik.cire.pl]
 
Właściwość utworów skalnych określająca ich zdolność do przewodzenia cieczy lub gazu wyrażana ilościowo współczynnikiem przepuszczalności. Jednostki: D (darcy), mD, cm2, m2.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Miara przepuszczalności (przewodnictwa)wyrażająca jednostkowe natężenie (wydatek) strumienia wody na jednostkę szerokości, przy jednostkowym spadku hydraulicznym, odniesiona do przekroju prostopadłego do kierunku strumienia; iloczyn współczynnika filtracji i miąższości warstwy wodonośnej. Jednostki: m2/h, m2/d, cm2/s.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
ERTERR
 
Pozioma strefowość hydrogeologiczna. Opisowe i kartograficzne, obszarowe wydzielenie jednostek hydrogeologicznych, hydrostrukturalnych.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni ziemi, w tym wykonywanych przy użyciu materiałów wybuchowych, oraz likwidacja wyrobisk po tych czynnościach.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Wykonywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych w związku z działalnością regulowaną ustawą (Prawo geologiczne i górnicze – przyp.)
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny lub wód podziemnych.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Spontaniczny wypływ wody podziemnej ze studni ujmującej warstwę o zwierciadle napiętym, wywołany ciśnieniem artezyjskim, przy zwierciadle piezometrycznym o rzędnej większej niż rzędna powierzchni terenu. W warunkach szczególnych jest możliwy również z warstwy o zwierciadle swobodnym.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
 
Ilościowa charakterystyka wskaźników bakteriologicznego zanieczyszczenia wód.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
 
Skład rozpuszczonych (zdysocjowanych i niezdysocjowanych) substancji występujących w wodzie (gazów, minerałów, substancji organicznej, itd.).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Składniki, które występują w wodach podziemnych w ilości większej od określonego minimum, stanowiącego uznany przez medycynę dolny próg oddziaływania leczniczego.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Górotwór, w tym podziemne wyrobisko górnicze, w którym odpady są unieszkodliwiane przez ich składowanie, z wyjątkiem składowania odpadów w odkrywkowych wyrobiskach górniczych.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
[1]
Wody podziemne o zawartości rozpuszczonych składników mineralnych stałych, co najmniej 35 g/dm3, ze złoża w miejscowości Łapczyca, w gminie Bochnia, w województwie małopolskim.
[2]
Woda o mineralizacji ogólnej wynoszącej co najmniej 35 g/dm3, której głównymi składnikami rozpuszczonymi są jony: chlorkowy, sodowy i wapniowy.
[rozp. Rady Min. z dn. 14.02.2006 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych, Dz. U. Nr 32, poz. 219 i 220]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Status taki może być nadany przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia obszarowi, który spełnia następujące warunki:
a) posiada złoża naturalnych surowców leczniczych o potwierdzonych właściwościach leczniczych na zasadach określonych w ustawie;
b) posiada klimat o właściwościach leczniczych potwierdzonych na zasadach określonych w ustawie;
c) spełnia określone w przepisach o ochronie środowiska wymagania w stosunku do środowiska;
d) posiada infrastrukturę techniczną w zakresie gospodarki wodnościekowej, energetycznej, w zakresie transportu zbiorowego, a także prowadzi gospodarkę odpadami.
[na podstawie ustawy z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Status (akt prawa miejscowego) taki może zostać nadany obszarowi,  który spełnia następujące warunki:
a) posiada złoża naturalnych surowców leczniczych o potwierdzonych właściwościach leczniczych na zasadach określonych w ustawie;
b) posiada klimat o właściwościach leczniczych potwierdzonych na zasadach określonych w ustawie;
c) na jego obszarze znajdują się zakłady lecznictwa uzdrowiskowego i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, przygotowane do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego;
d) spełnia określone w przepisach o ochronie środowiska wymagania w stosunku do środowiska;
e) posiada infrastrukturę techniczną w zakresie gospodarki wodnościekowej, energetycznej, w zakresie transportu zbiorowego, a także prowadzi gospodarkę odpadami.
[na podstawie ustawy z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
W Polsce na przeważającym obszarze kształtuje się na poziomie 30 -70 m => wzrost temperatury o 1°C na każde 30–70 m (gradient geotermalny około 15-35°C/km).
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Części obszaru uzdrowiska albo obszaru ochrony uzdrowiskowej, określone w statucie uzdrowiska, wydzielone w celu ochrony czynników leczniczych i naturalnych surowców leczniczych, walorów środowiska i urządzeń uzdrowiskowych.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Powszechnie wykorzystywany w hydrogeologii, oznaczany laboratoryjnie, wskaźnik jakości wody. Odpowiada masie osadu pozostającego po odparowaniu 1 dm3 wody w temperaturze 105˚C. Jest miarą mineralizacji wody, jest wyrażana w mg/dm3.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Zabiegi wykonywane w specjalnie skonstruowanych pomieszczeniach, do których dopływa naturalny gazowy CO2, pochodzący z bezpośrednio z mofet lub odgazowania szczaw, lub z butli.
[ J.W. Kochański, 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu]
 
Wskaźnik jakości wód rozumiany jako suma substancji stałych rozpuszczonych i substancji stałych występujących w wodzie w formie zawiesin.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca co najmniej 1000 mg/dm3 wolnego dwutlenku węgla.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Zespół właściwości fizyczno-chemicznych wody, przedstawiony w formie skróconej, wynikającej z powszechnie stosowanych w badaniach hydrogeochemicznych podziałów klasyfikacyjnych wód podziemnych (klasyfikacji hydrogeochemicznych).
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
Otwór wiertniczy, grupa otworów wiertniczych, obudowane źródło naturalne lub inne wyrobiskom konstrukcyjnie przygotowane do korzystania z wód podziemnych.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Obszar, na terenie którego prowadzone jest lecznictwo uzdrowiskowe, wydzielony w celu wykorzystania i ochrony znajdujących się na jego obszarze naturalnych surowców leczniczych, spełniający warunki, o których mowa w art. 34 ust. 1, któremu został nadany status uzdrowiska.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.)
 
Zbiorowisko wód podziemnych związane z warstwowanymi utworami skalnymi o znacznym rozprzestrzenieniu i o określonej miąższości, ograniczone od góry nieprzepuszczalnym stropem lub zwierciadłem wód podziemnych, a od dołu nieprzepuszczalnym spągiem (lub podstawą).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca co najmniej 2,0 mg/dm3 jonu fluorkowego.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. autorów]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca co najmniej 70,0 mg/dm3 kwasu metakrzemowego.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. autorów]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca od 250 do 999 mg/dm3 wolnego dwutlenku węgla.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. autorów]
 
[1]
Wody podziemne nie zanieczyszczone pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, o naturalnej zmienności cech fizycznych i chemicznych, spełniające co najmniej jeden z następujących warunków:
• zawartość rozpuszczonych składników mineralnych stałych – nie mniej niż 1 000 mg/dm3;
• zawartość jonu żelazawego – nie mniej niż 10 mg/dm3;
• zawartość jonu fluorkowego – nie mniej niż 2 mg/dm3;
• zawartość jonu jodkowego – nie mniej niż 1 mg/dm3;
• zawartość siarki dwuwartościowej – nie mniej niż 1 mg/dm3;
• zawartość kwasu metakrzemowego – nie mniej niż 70 mg/dm3;
• zawartość radonu – nie mniej niż 74 Bq;
• zawartość dwutlenku węgla niezwiązanego – nie mniej niż 250 mg/dm3.
Złożami wód leczniczych są złoża wód podziemnych spełniające powyższe warunki, występujące w 72 wymienionych w rozporządzeniu oraz złoża wody podziemnej występujące we wszystkich jednostkach geologicznych spełniające warunek zawartości dwutlenku węgla niezwiązanego w ilości nie mniejszej niż 250 mg/dm3.
[2]
Woda mineralna i/lub swoista odznaczająca się stałością cech fizycznych i chemicznych (w granicach dopuszczalnych wahań), nie budząca zastrzeżeń pod względem sanitarnym i określona jako lecznicza przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.
[rozp. Rady Min. z dn. 14.02.2006 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych, Dz. U. Nr 32, poz. 219 i 220]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
[1]
Woda lecznicza zawierająca co najmniej 1000 mg/dm3 rozpuszczonych składników stałych.
[2]
Nazwa potoczna stosowana do butelkowanych wód podziemnych.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda lecznicza, swoista, w której natężenie promieniowania jądrowego rozpuszczonych składników gazowych (głównie Rn) i/lub stałych (głównie Ra) wynosi co najmniej 2 nCi/dm3 (74 Bq).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca co najmniej 1 mg/dm3 siarki oznaczalnej jodometrycznie, występującej w postaci siarkowodoru (H2S), jonu hydrosiarczkowego (HS), wielosiarczków (H2Sx przy x=2-6) oraz w jonie tiosiarczanowym (S2O3).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda lecznicza zawierająca jeden lub więcej składników farmakologicznie czynnych w ilościach nie niższych niż współczynniki farmakodynamiczne tych składników i/lub woda termalna.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Wody podziemne występujące we wszystkich jednostkach geologicznych, z których wydobywana woda ma na wypływie z ujęcia temperaturę co najmniej 20˚C, z wyjątkiem wód odprowadzanych z odwadniania czynnych zakładów górniczych i odwadniania nieczynnych wyrobisk.
[rozp. Rady Min. z dn. 14.02.2006 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych, Dz. U. Nr 32, poz. 219 i 220]
 
Woda lecznicza, swoista zawierająca co najmniej 10 mg/dm3 jonu żelazawego (Fe2+) i żelazowego (Fe3+).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Woda podziemna charakteryzująca się podwyższoną mineralizacją (>1 g/dm3).
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002, ze zm. autorów]
 
Zdolność do pochłaniania i gromadzenia wody przez skałę. Łatwością wchłaniania wody charakteryzują się skały szczelinowe i skrasowiałe. Wyznaczanie wodochłonności ma podstawowe znaczenie dla otworów, w które zatłaczamy wykorzystane wody geotermalne. Z funkcji Q = f(P) określającej zależność ilości wtłaczanej wody (Q) od ciśnienia (P), pod którym się ją tłoczy, oblicza się wodochłonność właściwą lub jednostkową. Tą ostatnią wyrażamy przez ilość wody w litrach na minutę pochłoniętą przez 1 m miąższości warstwy wodonośnej przy ciśnieniu 1 at.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Minimalne stężenie składnika stałego i/lub gazowego i/lub minimalna temperatura mogąca stanowić podstawę do uznania wody za wodę leczniczą.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Parametr wyrażający przepuszczalność ośrodka izotropowego dla płynu jednorodnego, za jaki jest przyjmowana zwykła woda podziemna, dla której fizycznie wyraża prędkość filtracji przy spadku hydraulicznym równym jedności pod warunkiem, że filtracja podlega liniowemu prawu Darcy’ego. Jednostki: m/s, m/h, m/d. Gdy T=25oC, to 1 D = ok. 0.001 cm/s, 1cm/s = ok. 1000 D.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Zdolność skały całkowicie nasyconej wodą do oddania wody wolnej w postaci wody grawitacyjnej. Współczynnik odsączalności (μ) obliczamy według wzoru:

μ = Vo/V
gdzie:
• Vo - objętość odsączonej wody;
• V - objętość skały.

Współczynnik odsączalności jest parametrem (między innymi) służącym do obliczania
zasobów statycznych oraz do określenia bilansu wód podziemnych.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Ilościowe określenie porowatości wyrażone stosunkiem sumarycznej objętości przestrzeni porowej do całkowitej objętości próbki skały. Jednostki: %.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Parametr wyrażający przepuszczalność samego ośrodka porowatego, niezależnie od właściwości płynu. Fizycznie wyraża objętość płynu o jednostkowej lepkości dynamicznej, który w jednostce czasu, pod wpływem jednostkowego gradientu potencjału ciśnienia przepływa przez jednostkowy przekrój ortogonalny do kierunku przepływu. Jednostki: D (darcy), mD, cm2, m2.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
[1]
Wprowadzanie wód z odwodnień wyrobisk górniczych, wód złożowych oraz wykorzystanych solanek, wód leczniczych oraz termalnych polegające na ich wtłaczaniu otworami wiertniczymi do formacji geologicznych, izolowanych od użytkowych poziomów wodonośnych lub w uzasadnionych przypadkach również do użytkowych poziomów wodonośnych
[2]
Sposób nieszkodliwego dla środowiska pozbywania się ścieków, w tym również słonych wód kopalnianych oraz zużytych wód termalnych, polegający na ich wtłaczaniu otworami wiertniczymi do warstw porowatych i przepuszczalnych izolowanych od poziomów wodonośnych zwierających wody użytkowe.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.] [Słownik hydrogeologiczny Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Maksymalna wydajność umownej studni wierconej, prawidłowo zafiltrowanej, przy dopuszczalnej depresji. Jednostki: m3/s, m3/h, m3/d.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Objętość wody uzyskiwana w określonych warunkach hydrogeologicznych i technicznych oraz przy określonej depresji zwierciadła wody podczas pompowania lub samowypływu z otworu studziennego w jednostce czasu. Jednostki: m3/s, m3/h, m3/d. 
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Objętość wody uzyskiwana w określonych warunkach hydrogeologicznych i technicznych oraz przy określonej depresji zwierciadła wody podczas pompowania lub samowypływu z otworu studziennego w jednostce czasu. Jednostki: m3/s, m3/h, m3/d. 
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Odbiór energii z gruntu lub górotworu za pośrednictwem nośników energii wprowadzonych do otworu wiertniczego.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Urządzenie, w którym ciepło jest przekazywane przez przewodzenie,  przez barierę metalu z cieplejszej cieczy lub gazu, do ogrzania chłodnicy cieczy lub gazu po drugiej stronie bariery metalu. Rodzaje wymienników ciepła to "shell, rury" i "płytki".
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub górotworze powstała w wyniku robót górniczych.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Czynniki atmosferyczne sprzyjające zachowaniu zdrowia, leczeniu lub łagodzeniu skutków lub objawów chorób.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
Roztwór nasycony pozostały w zbiorniku ewaporacyjnym po wytrąceniu się soli.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Zakład opieki zdrowotnej działający w uzdrowisku, umieszczony w ewidencji naczelnego lekarza uzdrowiska, utworzony w celu udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, w ramach kierunków leczniczych i przeciwwskazań, ustalonych dla danego uzdrowiska.
[Ustawa z dnia 28.07.2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399, z późn. zm.]
 
[1]
Ilość wód podziemnych możliwa do pobrania z obszaru bilansowego w określonych warunkach środowiska i hydrogeologicznych, bez wskazywania szczegółowej lokalizacji i warunków techniczno-ekonomicznych ujmowania wód.
[2]
Ilość wód podziemnych zbiornika lub jego części nadających się i możliwych do wykorzystania gospodarczego przy zachowaniu ograniczeń związanych z wymaganiami ochrony środowiska naturalnego.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
To ilość wolnej (grawitacyjnej) wody termalnej poziomu hydrogeotermalnego lub innej jednostki bilansowej możliwa do zagospodarowania w danych warunkach środowiskowych, ale bez wskazania szczegółowej lokalizacji warunków techniczno-ekonomicznych ujęcia wody. Zasoby dyspozycyjne wyrażane są w metrach sześciennych na rok (lub w metrach sześciennych na dobę), po przeliczeniu na jednostki energii - w dżulach na rok.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Ilość wód podziemnych możliwa do pobrania z ujęcia w danych warunkach hydrogeologicznych i techniczno-ekonomicznych, z uwzględnieniem zapotrzebowania na wodę i przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
 
To ilość wolnej (grawitacyjnej) wody geotermalnej możliwa do uzyskania w danych warunkach geologicznych i środowiskowych, za pomocą ujęć o optymalnych parametrach techniczno-ekonomicznych. Zasoby eksploatacyjne wyrażane są w metrach sześciennych na godzinę lub w metrach sześciennych na dobę, po przeliczeniu na jednostki energii - w dżulach na rok.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
To ilość wolnej (grawitacyjnej) wody termalnej, występującej w porach, szczelinach lub kawernach w skałach danego poziomu hydrogeotermalnego, wyrażana w metrach sześciennych lub kilometrach sześciennych, po przeliczeniu na jednostkach energii – w dżulach. Statystyczne zasoby geotermalne obliczane są, gdy na badanym obszarze możliwe jest wyodrębnienie ciągłych poziomów lub warstw wodonośnych.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
Stanowią tylko część zasobów statycznych wód i energii geotermalnej. Wyrażane są w metrach sześciennych lub kilometrach sześciennych, po przeliczeniu na jednostkach energii – w dżulach.
[Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim 2006 – Górecki, Hajto]
 
[1]
Zespół przepuszczalnych utworów wodonośnych o znaczeniu użytkowym, którego granice są określone parametrami hydrogeologicznymi lub warunkami hydrodynamicznymi oraz warunkami formowania się zasobów wód podziemnych.
[2]
Dopuszczalna ilość (pobór) wód podziemnych w ujęciu przy określonym sposobie eksploatacji, uwzględniająca ograniczenia związane z wymaganiami ochrony środowiska i warunkami techniczno-ekonomicznymi poboru wody. Są wyrażane w jednostkach objętościowych w jednostce czasu (m3/h, m3/d) przy odpowiedniej depresji. Ustala się je z jednoczesnym wyznaczeniem obszaru zasobowego oraz z uwzględnieniem zasobów dyspozycyjnych zbiornika wód podziemnych, w obrębie którego znajduje się ujęcie.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Samoczynny, naturalny i skoncentrowany wypływ wody podziemnej na powierzchnię.
[rozp. Min. Śr. z dn. 03.10.2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, Dz. U. Nr 201, poz. 1673]
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]
 
Naturalne nagromadzenie minerałów i skał oraz innych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą.
[Ustawa z dn. 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. z dn. 01.03.1994 r.]
 
Zbiorowisko wód podziemnych, którego eksploatacja może przynieść korzyść gospodarczą.
[Słownik hydrogeologiczny (Dowgiałło, Kleczkowski, Macioszczyk, Różkowski red. PIG, Warszawa, 2002]