NOWOŚCI!

Mapy

 Mapa zagospodarowania wód zaliczonych do kopalin w Polsce

 

Mapa udokumentowanych złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin

 

Mapa uzdrowisk w Polsce

 

 

Atlasy geotermalne

 

 

 

 
 
 
 

Rozlewnictwo - naturalne wody źródlane, naturalne wody mineralne

Historia rozwoju przemysłu rozlewniczego w Polsce

Początki
Początki rozlewnictwa leczniczych wód podziemnych w Polsce przypadają na Beskid Sądecki, gdzie rozwijało się ono w rejonach występowania źródeł, przeważnie w miejscowościach uzdrowiskowych. Pierwsza rozlewnia wód leczniczych powstała w Krynicy-Zdroju w 1806 r. i była zaopatrywana w wodę ze źródła Zdrój Główny, które nadal jest wykorzystywane do tego celu (na bazie wody z tego źródła jest butelkowana obecnie naturalna woda mineralna Kryniczanka). Kolejne rozlewnie powstały w Krościenku n/Dunajcem (1829 r.), Iwoniczu-Zdroju (1856 r.), Szczawnicy (1860 r.) i Wysowej-Zdroju (1860 r.). Poza Karpatami pierwsza rozlewnia wód leczniczych powstała w Ciechocinku w 1902 r. W Krynicy-Zdroju w 1858 r. po raz pierwszy w produkcji wód butelkowanych zastosowano dwutlenek węgla, a w 1864 r. opracowano pierwszy akt prawny, zawierający m.in. zalecenia dotyczące rozlewania i wysyłania wód butelkowanych (Franczukowski, Kucharski red. 2011).
Okres międzywojenny
Po zniszczeniach I wojny światowej uruchomiono ponownie istniejące wcześniej rozlewnie (m.in. w Krynicy-Zdroju, Szczawnicy, Ciechocinku, Iwoniczu-Zdroju), a także uruchomiono nowy zakład w Szczawie. W 1926 r. w Warszawie powstał Związek Uzdrowisk Polskich, który był odpowiedzialny za promocję wód butelkowanych i ich sprzedaż na teren całego kraju. Do końca lat 30-tych XX w. funkcjonowało w Polsce 9 rozlewni, poza jednym przypadkiem (Ostromecko – butelkowane wody zwykłe) zlokalizowanych w miejscowościach uzdrowiskowych.
 Po II wojnie światowej
Na skutek zmian granic po II wojnie światowej przybyły nowe rozlewnie – w Polanicy-Zdroju i Szczawnie-Zdroju, a dotychczasowe wznowiły działalność (za wyjątkiem zakładu w Iwoniczu-Zdroju). Produkcja wód butelkowanych systematycznie wzrastała, a znaczny rozwój branży przypadł na lata 60-te XX w., kiedy to uruchomiono 8 nowych rozlewni podziemnych wód leczniczych w uzdrowiskach, m.in. w Busku-Zdroju. W miarę wzrostu produkcji intensyfikowano poszukiwania nowych złóż wód podziemnych nadających się do rozlewnictwa, m.in. w Jeleniowie, Czerniawie-Zdroju, Szczawnie-Zdroju, Polanicy-Zdroju, Połczynie-Zdroju, Kołobrzegu, Ciechocinku, Busku-Zdroju, Wysowej-Zdroju i Rymanowie-Zdroju. W efekcie prac ilość rozlewni uzdrowiskowych wzrosła do 18. Stały wzrost produkcji był możliwy dzięki modernizacji zakładów i ich rozbudowie oraz instalacji maszyn o większej wydajności. W okresie tym rozlewnictwem w Polsce zajmowały się 3 podmioty: Zjednoczenie Uzdrowiska Polskie, Centralny Związek Gminnych Spółdzielni Samopomoc Chłopska oraz Spółdzielnia Spożywców Społem.
Lata 90-te i czasy obecne
Na początku lat 90-tych XX w. nastąpił gwałtowny rozwój rynku wód butelkowanych, który doprowadził do powstania wielu rozlewni prywatnych, m.in. w Tyliczu. W większości rozlewni zainstalowano nowoczesne linie rozlewnicze oraz wprowadzono butelki typu PET, wypierające stosowane dotychczas opakowania szklane. Jednocześnie gwałtownie obniżyła się produkcja wody w przestarzałych rozlewniach należących do państwowych przedsiębiorstw uzdrowiskowych, przy jednoczesnej likwidacji rozlewni spółdzielczych. W efekcie przemian gospodarczych z 17 rozlewni uzdrowiskowych działających na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX w. obecnie istnieje tylko 7: Busko-Zdrój, Ciechocinek, Krynica-Zdrój, Polanica-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Wieniec-Zdrój (butelkowane wody zwykłe), Wysowa-Zdrój, z czego tylko rozlewnia w Polanicy-Zdroju należy do dużych. Po zmianach przemysł rozlewniczy był reprezentowany przez Izbę Gospodarczą Uzdrowiska Polskie, a następnie, do chwili obecnej, przez Krajową Izbę Gospodarczą Przemysł Rozlewniczy, integrującą ogół środowiska związanego z produkcją wód butelkowanych, zarówno podziemnych wód leczniczych jak i zwykłych.