NOWOŚCI!

Mapa zagospodarowania wód zaliczonych do kopalin w Polsce

Atlasy geotermalne

 

e-biblioteka hydrogeologiczna

 

 

Atlasy geotermalne

 

 

 

 
 
 
 

Nowe przedsięwzięcia

Fot.1 Otwór geotermalny w Trzęsaczu (archiwum Inwestora)Przedsięwzięcia związane z ujmowaniem i zagospodarowywaniem wód zaliczonych do kopalin, oprócz ryzyka ekonomicznego właściwego dla wszelkich inwestycji gospodarczych, obarczone są dodatkowo ryzykiem wynikającym z uwarunkowań przyrodniczych czyli ryzykiem geologicznym. Wynika ono z niedostatecznego rozpoznania warunków naturalnych, które może skutkować nieosiągnięciem oczekiwanego efektu – wody o określonych parametrach eksploatacyjnych - ilościowych lub jakościowych. W celu ograniczenia ryzyka przedsięwzięcia planowane są w oparciu o analizę uwarunkowań geologicznych i hydrogeologicznych, których rozpoznanie dla obszaru kraju jest dość nierównomierne i którego podstawę stanowi kilkaset otworów eksploatacyjnych, w których ujęto wody zaliczone do kopalin oraz kilka tysięcy głębokich otworów badawczych.
Pomimo istniejącego ryzyka zagospodarowywanie wód zaliczonych do kopalin cieszy się dużym zainteresowaniem ze strony inwestorów. Świadczy o tym liczba wydanych przez Ministra Środowiska koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie, która według stanu na 31.12.2011 wynosiła 36. Zgodnie z przepisami obowiązującymi do końca 2011 r., wynikającymi z Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2005 nr 228 poz. 1947 ze zm.), prace związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem wód zaliczonych do kopalin wymagały uzyskania koncesji wydawanych przez Ministra Środowiska. Zgodnie z nowelizacją przepisów zawartą w Ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2011 nr 163 poz. 981), która weszła w życie z dniem 1.01.2012 r., działalność tego rodzaju nie wymaga obecnie uzyskania koncesji, a kompetencje dotyczące wydania zgody na jej podjęcie spoczywają na marszałkach województw.
Przedsięwzięcia realizowane w ramach uzyskanych koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie wód zaliczonych do kopalin znajdują się na różnym etapie zaawansowania. W przypadku części z nich prowadzone są prace przygotowawcze, związane nierzadko z poszukiwaniem finansowania przedsięwzięć. W przypadku innych dobiegają końca prace geologiczne związane z dokumentowaniem zasobów.
Duże zainteresowanie ze strony inwestorów dotyczy ujmowania i użytkowania wód termalnych. Ich wykorzystanie do celów sportowo-rekreacyjnych w kompleksach basenów termalnych oraz do zabiegów pielęgnacyjnych i relaksacyjnych w ośrodkach typu SPA, w związku z rosnącym zapotrzebowaniem społecznym zarówno na aktywny jak i pasywny wypoczynek, daje nadzieję na stosunkowo szybki zwrot poniesionych nakładów, a następnie na osiąganie wymiernych zysków. Dodatkowo koszty eksploatacji obiektów obniżane są poprzez wykorzystanie wód termalnych do ogrzewania pomieszczeń.
Inwestycje zmierzające do produkcji ciepła do celów komunalnych, podejmowane są przede wszystkim przez spółki powołane przez samorządy gminne, i cieszą się zdecydowanie mniejszą popularnością ze względu na dość duże ryzyko gospodarcze wynikające m.in. z bardzo wysokich kosztów początkowych tego rodzaju przedsięwzięć, a co za tym idzie wysokich kosztów produkowanej energii oraz problemów technologicznych związanych z ujmowaniem wód o wysokiej mineralizacji i ich odprowadzaniem.
Szczególnie liczne inwestycje związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem wód termalnych są realizowane i planowane w województwie dolnośląskim (Sudety), małopolskim oraz łódzkim, tj. w rejonach bardzo perspektywicznych, i poza Sudetami, o stosunkowo dobrze rozpoznanych warunkach hydrogeologicznych. W przypadku kilku inwestycji (m.in. w Cieplicach Śląskich-Zdroju, Porębie Wielkiej, Poroninie, Wołczynie) prowadzone prace związane są z zagospodarowaniem istniejących i dotychczas niewykorzystywanych ujęć wód termalnych, co w znaczącym stopniu ogranicza ryzyko geologiczne tych przedsięwzięć. Na obszarze kraju istnieje ponad dwadzieścia innych niezagospodarowanych otworów hydrogeologicznych, w których ujęto wody termalne, często o ustalonych i przyjętych zasobach eksploatacyjnych.
  Poszukiwanie i rozpoznawanie wód leczniczych cieszy się zdecydowanie mniejszym zainteresowaniem niż ma to miejsce w przypadku wód termalnych. Jest prowadzone z reguły w sąsiedztwie lub na obszarze rozpoznanych złóż wód i cieszących się renomą miejscowości uzdrowiskowych. Zdecydowana większość planowanych i aktualnie realizowanych prac geologicznych dotyczy złóż wód leczniczych w dolinie Popradu i wynika z rosnącego zapotrzebowaniem przemysłu rozlewniczego na szczawy i wody kwasowęglowe, charakteryzujące się obok własności leczniczych, doskonałymi walorami smakowymi. Tymczasem kondycja ekonomiczna uzdrowisk jest na ogół dobra, a zainteresowanie lecznictwem uzdrowiskowym oraz wypoczynkiem w uzdrowiskach stale rośnie. Nie mniej należy się spodziewać, że zaspokojenie potrzeb kuracjuszy odbywać się będzie raczej poprzez rozbudowę infrastruktury istniejących uzdrowisk, szczycących się nierzadko ponad dwustuletnimi tradycjami i zwykle dysponujących większymi niż aktualnie wykorzystywane zasobami wód, niż urządzanie nowych. Obecnie prowadzone są prace geologiczne związane z ujęciem wód leczniczych w Gołdapi i Inowrocławiu - renomowanych uzdrowiskach, w których dodtychczas nie udokumentowano występowania tego rodzaju wód. Obowiązujące przepisy prawa skłonią w najbliższym czasie pozostałe gminy uzdrowiskowe, nie dysponujące obecnie wodami leczniczymi, do ich poszukiwania.