NOWOŚCI!

Mapy

 Mapa zagospodarowania wód zaliczonych do kopalin w Polsce

Mapa udokumentowanych złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin

 

Mapa uzdrowisk w Polsce

 

 

Bańska Niżna

Województwo : Małopolskie ; Powiat : Tatrzański. Wydajność : 670 m3/h ; Temperatura : 86°C ; Wiek : Trias środkowy, eocen numulitowy. Moc zainstalowana całkowita / z geotermii : 54.6 / 15.5 MWt

Fot. 1 Otwór produkcyjny Bańska PGP-1W początku lat dziewięćdziesiątych na Podhalu oddano do eksploatacji pierwszy w Polsce doświadczalny zakład geotermalny. Zakład ten dostarczał ciepło do kilku budynków w Bańskiej Niżnej czerpiąc ciepło z wód termalnych ujmowanych przez otwory Bańska IG-1 i Biały Dunajec PAN-1. W grudniu 1993 roku zawiązano spółkę „Geotermia Podhalańska”, która została wpisana do rejestrów sądowych w lutym 1994 i tym samym powstała pierwsza ciepłownia geotermalna w Polsce. Pierwszym etapem działalności spółki było wdrożenie pilotażowego programu pod nazwą „ Zaopatrzenie w ciepło wsi Bańska Niżna”, jako pierwszej działającej instalacji geotermalnej w Polsce. W 1995 roku wybudowano sieć dystrybucyjną w Białym Dunajcu a sprzedaż w skali roku osiągnęła poziom 18 TJ. W 1996 roku rozpoczęła się budowa Ciepłowni Geotermalnej w Bańskiej Niżnej i powstało trzy i pół kilometra linii przesyłowej do Zakopanego. Do sieci ciepłowniczej przyłączyło się 27 odbiorców z Białego Dunajca. Rok 1997 przyniósł zakończenie wiercenia otworów Bańska PGP-1(Fot.1) i Biały Dunajec PGP-2 a także wyliczenie zasobów eksploatacyjnych dla całej Niecki Podhalańskiej. Dynamiczny rozwój przedsięwzięcia skutkuje w 1998 roku fuzją przedsiębiorstw PEC Tatry i Geotermia Podhalańska w wyniku której powstało Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Geotermia Podhalańska. W listopadzie 1998 roku powstała Kotłownia Szczytowa w Zakopanem opalana gazem. W 1999 roku rozpoczęła się budowa sieci ciepłowniczej w Zakopanem a sprzedaż ciepła w skali roku osiągnęła poziom 120 TJ.Ryc. 1 Przekrój geologiczny niecki podhalańskiej (Chowaniec, Witek) Rok 2000 to dalszy rozwój przedsiębiorstwa, które posiada już 212 odbiorców indywidualnych, 51 dużych i produkowanym przez siebie ciepłem ogrzewa 119 bloków mieszkalnych. W roku 2001 zakończono budowę magistrali ciepłowniczej Bańska Niżna – Zakopane i uruchomiono ciepłownie geotermalną w Bańskiej, w skutek, czego zlikwidowana została w Zakopanym ostatnia kotłownia opalana koksem. Rozpoczęto także budowę Parku Wodnego w Zakopanem. Lata 2002, 2003 to wzrost sprzedaży ciepła w skali roku do poziomu 244 TJ. W 2004 roku zaczęto dostarczać ciepło do pierwszego otwartego basenu kąpielowego na polanie szymoszkowej. Lata 2005, 2006 to dalszy wzrost sprzedaży ciepła do poziomu 297 TJ w skali roku. W 2006 roku działalność rozpoczął Park Wodny w Zakopanym, który jest największym odbiorcą ciepła od PEC Geotermia Podhalańska. W roku 2007 ciepłownia geotermalna pozyskała kolejnego znaczącego odbiorcę, jakim jest kompleks rekreacyjny Termy Podhalańskie. Uruchomiono także chłodnie wentylatorowe, które pozwalają na częściowy zrzut wód termalnych do cieku powierzchniowego i zwiększenie mocy produkcyjnych. Została również przedłużona do 2019 roku koncesja na wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję ciepła. W roku 2008 a więc 15 lat po uruchomieniu spółka osiągnęła sprzedaż ciepła na poziomie 324 TJ w skali roku.(www.geotermia.pl)
Ryc. 2 Schemat obiegu wody termalnej (Socha)Źródłem ciepła dla PEC Geotermii Podhalańskiej są wody termalne wydobywane z wapieni i dolomitów triasu środkowego oraz eocenu numulitowego występujących w przedziale głębokościowym od 2200 do 3100 metrów. (Ryc.1) Wody te są ujmowane dwoma otworami produkcyjnymi (Bańska IG-1, Bańska PGP-1) oraz zatłaczane dwoma otworami chłonnymi (Biały Dunajec PAN-1, Biały Dunajec PGP-2. Zatwierdzone zasoby eksploatacyjne dla otworu Bańska PGP-1 to 550 m3 /h, dla otworu Bańska IG-1 120 m3 /h, natomiast zasoby dyspozycyjne to 23600 m3 /dobę (obszar bilansowy 350 km2 liczba ujęć eksploatowanych w ramach zasobów wynosi 7)
Otwory produkcyjne posiadają sumaryczną wydajność na poziomie 670 m3/h, temperatura wód na wypływie osiąga temperaturę 86°C a ciśnienie na głowicy ma wartość 2,7MPa, mineralizacja wód nie przekracza 3 g/dm3. Wody ujmowane otworem Bańka PGP-1 i Bańska IG-1 są wodami siarczanowo-chlorkowo-sodowo-wapniowymi.
Wody termalne wydobywane są na powierzchnię bez użycia pomp następnie kierowane na wymienniki płytowe (moc 35MW). Na wymiennikach tych woda termalna oddaje ciepło wodzie sieciowej, która znajduje się w niezależnym obiegu. Schłodzona woda termalna wędruje do rurociągiem do stacji pomp gdzie następnie jest zatłaczana do horyzontu wodonośnego. (Ryc.2) Szacowana moc źródła geotermalnego wynosi 15.5 MWT (Bujakowski, Kępińska, Ney, Malenta , Kozłowski 2006).
Sieć ciepłownicza składa się z rurociągu centralnego, pompowni wody sieciowej i trzech przepompowni z układami redukcji ciśnień w układzie, które niwelują negatywny wpływ dużych różnic położenia nad poziom morza poszczególnych fragmentów ciepłociągu. Rurociąg centralny z Bańskiej Niżnej do Zakopanego liczy sobie 15 km długości, straty ciepła na tym odcinku nie są większe niż 2-3 °C. Źródło geotermalne jest uzupełniane źródłem szczytowym w skład, którego wchodzą dwa kotły gazowe z ekonomizerami (każdy o mocy 10 MWT), kocioł gazowo-olejowy o mocy 15 MWT oraz trzy agregaty gazowe, kogeneracyjne o łącznej mocy 2,1. MWT. Sumaryczna moc źródła szczytowego wnosi 39.1 MWT. (Bujakowski, Kępińska, Ney, Malenta , Kozłowski 2006)
Do sieci ciepłowniczej podłączonych jest 490 odbiorców indywidualnych i 146 wielkoskalowych a także 27 osiedlowych kotłowni węglowych i koksowych. Rosnąca liczba nowych użytkowników powoduje ograniczenie emisji szkodliwych gazów do atmosfery w tym dwutlenku węgla, którego ograniczenie emisji przekroczyło już poziom 22 148 ton w skali roku. (Bujakowski, Kępińska, Ney, Malenta , Kozłowski 2006)

Literatura

Szczegóły dotyczące cytowanej literatury znajdują się w zakładce Bibliografia