Bazy danych

 
BANK WÓD MINERALNYCH


 
REJESTR OBSZARÓW GÓRNICZYCH

 

 
 

e-PSH

 

Mapy

Mapa udokumentowanych złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin

 

Mapa uzdrowisk w Polsce

Atlasy geotermalne

 

e-biblioteka hydrogeologiczna

 

 

Atlasy geotermalne

 

 

 

 
 
 
 

Balneoterapia

Fot.1 Pijalnia w Dusznikach ZdrojuBalneoterapia (balneum (łac.) - kąpiel i therapeia (gr.) – leczenie) należy do najstarszych dziedzin wiedzy medycznej. Opiera się na zastosowaniu naturalnych tworzyw leczniczych – wód mineralnych i swoistych oraz peloidów (borowin), a także niektórych składników gazowych wód i powietrza, do zabiegów leczniczych. Istotą balneoterapii jest dostarczanie skumulowanych bodźców fizjologicznych (poprzez oddziaływanie składników tworzyw leczniczych, temperatury zabiegu), identycznych z jakimi styka się organizm w otaczającym go środowisku, oddziaływujących w limitowanym czasie, z odpowiednią intensywnością i w określonym cyklu, zmierzających do naruszenia stałości parametrów fizjologicznych organizmu (homeostazy). W celu utrzymania homeostazy organizm uruchamia mechanizmy adaptacyjne (przystosowawcze), poprawiające sprawność jego mechanizmów regulacyjnych i generujące uruchomienie rezerw ustrojowych, a w rezultacie oczekiwany efekt zdrowotny. Proces ten określany jest również mianem zahartowania lub przyzwyczajenia (habituacji). Wody lecznicze wykorzystywane w balneoterapii poza warunkami wynikającymi z ustawy z dnia 9.06.2011 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 163, poz. 981) tj. brakiem zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych, naturalną zmiennością cech fizycznych i chemicznych, odpowiednią zawartością rozpuszczonych składników stałych oraz składników farmakodynamicznie czynnych - fluoru, jodu, żelaza, siarki (dwuwartościowej), kwasu metakrzemowego, dwutlenku węgla i radonu, powinny posiadać udokumentowane właściwości lecznicze, potwierdzone świadectwami wydanymi przez uprawnione ośrodki naukowe, na podstawie badań laboratoryjnych i klinicznych. O ich przydatność w leczeniu poszczególnych schorzeń oprócz właściwości fizyko-chemicznych, w istotnym stopniu decydują proporcje pomiędzy składnikami. Różnorodność wód leczniczych udokumentowanych w kraju sprawia, że spektrum ich terapeutycznych zastosowań oraz form zabiegów jest bardzo szerokie. Do najpowszechniej stosowanych zabiegów wykonywanych przy użyciu wód leczniczych należą:
Balneoterapia prowadzona jest zwykle w uzdrowiskach. Obecnie w Polsce istnieją 44 uzdrowiska statutowe. W 38 z nich udokumentowano występowanie wód leczniczych, w pozostałych 6 działa w oparciu m.in. o borowiny.
 

Współczesne lecznictwo uzdrowiskowe opiera się tylko na działaniu naturalnych tworzyw leczniczych lecz na ich kompleksowym współdziałaniu z naturalnymi czynnikami przyrodniczymi - klimatem,Fot. Pijalnia wód leczniczych w Wysowej-Zdroju krajobrazem i roślinnością oraz innymi zabiegami z dziedziny medycyny fizykalnej – kinezyterapią, fizykoterapią, hydroterapią, terapią manualną. Stosowane w uzdrowiskach zabiegi mają działanie lecznicze, usprawniające (rehabilitujące) oraz profilaktyczne w odniesieniu do wielu układów fizjologicznych organizmu i są stosowane z dobrymi wynikami w chorobach przewlekłych, w tym cywilizacyjnych. Stosowane metody nie wywołują skutków ubocznych, ich efekty utrzymują się długo, a koszty terapii są stosunkowo niskie. Uzdrowiska polskie posiadają zróżnicowane profile lecznicze, wynikające właściwości dostępnych w nich naturalnych surowców leczniczych i klimatu oraz stosowanych metod leczenia - ich formy i zakresu.
Informacje dotyczące profilu leczniczego uzdrowiska, stosowanych zabiegów, zakładów opieki zdrowotnej, właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i klimatu, a także zagospodarowania przestrzennego, stref ochrony uzdrowiskowej zawarte są w statutach uzdrowisk.
 
Zestawienie profili leczniczych uzdrowisk (zobacz tu)
 
Według dostępnych danych tej formy leczenia korzysta corocznie ok. 300 tys. chorych. Należy przewidywać, że w przyszłości zapotrzebowanie na lecznictwo uzdrowiskowe będzie rosło. Od kilku lat obserwowany jest rosnący udział kuracjuszy samodzielnie finansujących pobyty lecznicze w uzdrowiskach, a także istotny wzrost zainteresowania usługami uzdrowiskowymi o charakterze profilaktycznym. Dalszy kierunek rozwoju uzdrowisk, w dużym stopniu uzależniony jest od trwających procesów ich prywatyzacji i nowych właścicieli.